Samodzielnie czy w spółce ? (vol. 1)
Samodzielnie czy w spółce ?
Jeśli już zdecydowałeś się na prowadzenie działalności gospodarczej, to musisz odpowiedzieć sobie na pytanie, w jakiej formie będziesz to robić – samodzielnie, czy w spółce, a jeśli w spółce, to w jakiej. Wybór nie jest łatwy, bo każda z tych form ma swoje zalety i wady. Wszystko zależy od tego, jak duże przedsięwzięcie planujesz, ile masz na to pieniędzy, a ile jeszcze potrzebujesz i czy samodzielnie jesteś w stanie podołać wyzwaniom.
Najprościej jednoosobowo
Dla osób lubiących działać na własny rachunek firma jednoosobowa to prawie idealna forma prowadzenia działalności. Rozmiar działalności nie jest ograniczony, łatwo ją rozszerzyć lub zlikwidować. W zależności od posiadanych kwalifikacji stosunkowo prosto uzyskać koncesje i zezwolenia. Minusem jest odpowiedzialność za zobowiązania powstałe w wyniku prowadzenia działalności - indywidualny przedsiębiorca odpowiada całym majątkiem osobistym, jak również wspólnym majątkiem małżonków (zarówno obecnym, jak i przyszłym). Dotyczy to nie tylko długów wobec kontrahentów (np. dostawców), ale i zobowiązań podatkowych oraz należności wobec ZUS. Największą zaletą tak prowadzonej działalności są proste metody zarządzania. Jest to bowiem firma przedsiębiorcy. Tylko on jest jej jedynym właścicielem i podejmuje wszystkie decyzje. Jeżeli firma potrzebuje więcej pieniędzy, to po prostu przedsiębiorca dokłada do niej z prywatnej kieszeni. Dzięki takiej formie działa elastycznie i może szybko reagować na zmieniające się potrzeby rynku. Ogromne znaczenie mają też stosunkowo niskie koszty i brak uciążliwych formalności przy jej zakładaniu oraz nieskomplikowany sposób ewentualnej likwidacji. Nie ma też żadnych ograniczeń przy wyborze sposobu rozliczania się z urzędem skarbowym - możliwe wszystkie formy opodatkowania działalności. Jedną z najbardziej istotnych wad jest niemożność pozyskania kapitału na rynku kapitałowym lub poprzez przyjęcie nowego wspólnika. Dodatkowo należy pamiętać, że przedsiębiorca prowadzący taką działalność (podobnie jak wspólnicy spółek osobowych, o których opowiemy w dalszej części) musi obowiązkowo odprowadzać co miesiąc składki obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. Obowiązku takiego nie mają wspólnicy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjnej.
W spółce raźniej
O ile pierwsze kroki w biznesie najłatwiej stawiać samodzielnie, to gdy przedsiębiorca nabierze wprawy w poruszaniu się na rynku i będzie chciał rozwijać firmę, nic nie stoi na przeszkodzie, aby zdecydował się na inne, bardziej skomplikowane prawnie, organizacyjnie i finansowo formy prowadzenia działalności, jakimi są spółki. Spółka to określone w umowie zrzeszenie osób lub kapitału utworzone po to, aby prowadzić działalność gospodarczą. Potrzebne na to pieniądze czy inne środki wykładają wspólnicy. W Polsce można zakładać różne rodzaje spółek.
Jakie są podstawowe różnice między nimi? Z punktu widzenia źródeł prawa regulującego powstanie i działalność spółek dzieli się je na: spółki cywilne - których zasady działania określa Kodeks cywilny, oraz spółki handlowe (jawne, partnerskie, komandytowe, komandytowo-akcyjne, z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjne) - podstawą ich funkcjonowania jest Kodeks spółek handlowych; spółki te muszą być zgłoszone do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Spółka cywilna
Spółka cywilna to umowa, w której wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w ustalony sposób, w szczególności przez wniesienie wkładów. Jej organizację i sposób działania regulują przepisy Kodeksu cywilnego. Jeżeli chcesz prowadzić niewielką firmę wspólnie z kimś, kto dostarczy Ci kapitału lub posiada jakieś cenne umiejętności, to pomyśl o tej formie działalności. Do prowadzenia spraw spółki uprawniony i zobowiązany jest każdy wspólnik. Nie należy mu się z tego tytułu dodatkowe wynagrodzenie, ale może żądać od spółki zwrotu poniesionych wydatków. Spółka cywilna nie ma osobowości praw-nej, czyli nie może sama nabywać praw ani zaciągać obowiązków - zawsze czynią to jej wspólnicy w swoim imieniu. W odróżnieniu od pozostałych spółek nie jest też przedsiębiorcą - przedsię-biorcami są jej wspólnicy. Umowa spółki może być zawarta w dowolnej formie, także ustnie. Ale najlepiej sporządzić ją w formie pisemnej. Ta forma powinna być zachowana dla celów dowodowych (abyś później w razie ewentualnego sporu ze wspólnikiem mógł przed sądem skutecznie dochodzić swoich racji). W umowie spółki można dowolnie określić wartość wkładów, a także czas jej obowiązywania (czyli trwania spółki). Jako wkład możesz wnieść do spółki własność rzeczy lub tylko prawo do ich używania, a także inne prawa (np. patenty). Możesz także zobowiązać się do świadczenia określonych usług na rzecz spółki (lecz pamiętaj, że za tę pracę będzie Ci przysługiwał jedynie udział w zyskach, a nie żadne dodatkowe wynagrodzenie). Spółka cywilna nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej o stosunkowo niewielkiej skali i w gronie zaufanych osób, np. firmy rodzinnej. Do jej głównych zalet należą: łatwość utworzenia spółki i późniejszego jej prowadzenia, niskie koszty związane z założeniem spółki, duża dowolność w kształtowaniu postanowień umowy spółki, brak wymogów prawnych co do rodzaju i wielkości wnoszonych wkładów. Natomiast do najistotniejszych wad zaliczyć należy: za ewentualne długi spółki odpowiadają solidarnie wspólnicy i to całym swoim majątkiem - wierzyciel może dowolnie wybrać wspólnika lub wspólników, od których będzie dochodzić zapłaty całości lub części należności; oczywiście jeżeli Ty pokryjesz długi spółki, to możesz żądać zwrotu części pieniędzy od pozostałych wspólników, lecz nie zawsze przyniesie to efekt, odpowiedzialności solidarnej nie można wyłączyć ani ograniczyć w umowie spółki, brak możliwości zaciągania zobowiązań i nabywania uprawnień przez spółkę.
Tekst powstał w oparciu o artykuł „Samodzielnie czy w spółce” z gazety „Wyprawka Maturzysty” udostępnionej nam przez Biuro Prasowe Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.
Jeśli już zdecydowałeś się na prowadzenie działalności gospodarczej, to musisz odpowiedzieć sobie na pytanie, w jakiej formie będziesz to robić – samodzielnie, czy w spółce, a jeśli w spółce, to w jakiej. Wybór nie jest łatwy, bo każda z tych form ma swoje zalety i wady. Wszystko zależy od tego, jak duże przedsięwzięcie planujesz, ile masz na to pieniędzy, a ile jeszcze potrzebujesz i czy samodzielnie jesteś w stanie podołać wyzwaniom.
Najprościej jednoosobowo
Dla osób lubiących działać na własny rachunek firma jednoosobowa to prawie idealna forma prowadzenia działalności. Rozmiar działalności nie jest ograniczony, łatwo ją rozszerzyć lub zlikwidować. W zależności od posiadanych kwalifikacji stosunkowo prosto uzyskać koncesje i zezwolenia. Minusem jest odpowiedzialność za zobowiązania powstałe w wyniku prowadzenia działalności - indywidualny przedsiębiorca odpowiada całym majątkiem osobistym, jak również wspólnym majątkiem małżonków (zarówno obecnym, jak i przyszłym). Dotyczy to nie tylko długów wobec kontrahentów (np. dostawców), ale i zobowiązań podatkowych oraz należności wobec ZUS. Największą zaletą tak prowadzonej działalności są proste metody zarządzania. Jest to bowiem firma przedsiębiorcy. Tylko on jest jej jedynym właścicielem i podejmuje wszystkie decyzje. Jeżeli firma potrzebuje więcej pieniędzy, to po prostu przedsiębiorca dokłada do niej z prywatnej kieszeni. Dzięki takiej formie działa elastycznie i może szybko reagować na zmieniające się potrzeby rynku. Ogromne znaczenie mają też stosunkowo niskie koszty i brak uciążliwych formalności przy jej zakładaniu oraz nieskomplikowany sposób ewentualnej likwidacji. Nie ma też żadnych ograniczeń przy wyborze sposobu rozliczania się z urzędem skarbowym - możliwe wszystkie formy opodatkowania działalności. Jedną z najbardziej istotnych wad jest niemożność pozyskania kapitału na rynku kapitałowym lub poprzez przyjęcie nowego wspólnika. Dodatkowo należy pamiętać, że przedsiębiorca prowadzący taką działalność (podobnie jak wspólnicy spółek osobowych, o których opowiemy w dalszej części) musi obowiązkowo odprowadzać co miesiąc składki obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. Obowiązku takiego nie mają wspólnicy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjnej.
W spółce raźniej
O ile pierwsze kroki w biznesie najłatwiej stawiać samodzielnie, to gdy przedsiębiorca nabierze wprawy w poruszaniu się na rynku i będzie chciał rozwijać firmę, nic nie stoi na przeszkodzie, aby zdecydował się na inne, bardziej skomplikowane prawnie, organizacyjnie i finansowo formy prowadzenia działalności, jakimi są spółki. Spółka to określone w umowie zrzeszenie osób lub kapitału utworzone po to, aby prowadzić działalność gospodarczą. Potrzebne na to pieniądze czy inne środki wykładają wspólnicy. W Polsce można zakładać różne rodzaje spółek.
Jakie są podstawowe różnice między nimi? Z punktu widzenia źródeł prawa regulującego powstanie i działalność spółek dzieli się je na: spółki cywilne - których zasady działania określa Kodeks cywilny, oraz spółki handlowe (jawne, partnerskie, komandytowe, komandytowo-akcyjne, z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjne) - podstawą ich funkcjonowania jest Kodeks spółek handlowych; spółki te muszą być zgłoszone do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Spółka cywilna
Spółka cywilna to umowa, w której wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w ustalony sposób, w szczególności przez wniesienie wkładów. Jej organizację i sposób działania regulują przepisy Kodeksu cywilnego. Jeżeli chcesz prowadzić niewielką firmę wspólnie z kimś, kto dostarczy Ci kapitału lub posiada jakieś cenne umiejętności, to pomyśl o tej formie działalności. Do prowadzenia spraw spółki uprawniony i zobowiązany jest każdy wspólnik. Nie należy mu się z tego tytułu dodatkowe wynagrodzenie, ale może żądać od spółki zwrotu poniesionych wydatków. Spółka cywilna nie ma osobowości praw-nej, czyli nie może sama nabywać praw ani zaciągać obowiązków - zawsze czynią to jej wspólnicy w swoim imieniu. W odróżnieniu od pozostałych spółek nie jest też przedsiębiorcą - przedsię-biorcami są jej wspólnicy. Umowa spółki może być zawarta w dowolnej formie, także ustnie. Ale najlepiej sporządzić ją w formie pisemnej. Ta forma powinna być zachowana dla celów dowodowych (abyś później w razie ewentualnego sporu ze wspólnikiem mógł przed sądem skutecznie dochodzić swoich racji). W umowie spółki można dowolnie określić wartość wkładów, a także czas jej obowiązywania (czyli trwania spółki). Jako wkład możesz wnieść do spółki własność rzeczy lub tylko prawo do ich używania, a także inne prawa (np. patenty). Możesz także zobowiązać się do świadczenia określonych usług na rzecz spółki (lecz pamiętaj, że za tę pracę będzie Ci przysługiwał jedynie udział w zyskach, a nie żadne dodatkowe wynagrodzenie). Spółka cywilna nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej o stosunkowo niewielkiej skali i w gronie zaufanych osób, np. firmy rodzinnej. Do jej głównych zalet należą: łatwość utworzenia spółki i późniejszego jej prowadzenia, niskie koszty związane z założeniem spółki, duża dowolność w kształtowaniu postanowień umowy spółki, brak wymogów prawnych co do rodzaju i wielkości wnoszonych wkładów. Natomiast do najistotniejszych wad zaliczyć należy: za ewentualne długi spółki odpowiadają solidarnie wspólnicy i to całym swoim majątkiem - wierzyciel może dowolnie wybrać wspólnika lub wspólników, od których będzie dochodzić zapłaty całości lub części należności; oczywiście jeżeli Ty pokryjesz długi spółki, to możesz żądać zwrotu części pieniędzy od pozostałych wspólników, lecz nie zawsze przyniesie to efekt, odpowiedzialności solidarnej nie można wyłączyć ani ograniczyć w umowie spółki, brak możliwości zaciągania zobowiązań i nabywania uprawnień przez spółkę.
Tekst powstał w oparciu o artykuł „Samodzielnie czy w spółce” z gazety „Wyprawka Maturzysty” udostępnionej nam przez Biuro Prasowe Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.
