CO TO JEST BIZNES PLAN?
PROGNOZY FINANSOWE
Rozdział I Streszczenie
Rozdział II Informacje ogólne
Rozdział III Produkty
Rozdział IV Zarząd i pracownicy
Rozdział V Rynek i marketing
Rozdział VI Proces produkcyjny/usługowy/handlowy
Rozdział VII Informacje finansowe
Rozdział VIII Ryzyko i spodziewane korzyści
Rozdział IX Harmonogram i punkty odniesienia
WSKAZÓWKI PRAKTYCZNE DOTYCZĄCE PISANIA BIZNESPLANU

Co to jest biznes plan?

W skrócie jest to dokument, który:
- określa plany firmy,
- pokazuje, że plany te można osiągnąć,
- dowodzi, że efekty spełniają wymagania adresata.

Biznes plan powinien być zwięzłym, przejrzystym i dokładnym odzwierciedleniem firmy i planowanej inwestycji. Ponieważ stanowi reklamę planowanego przedsięwzięcia powinien zwrócić uwagę potencjalnego inwestora. Pisząc biznes plan należy podkreślić mocne strony przedsiębiorstwa i realistycznie prezentować problemy, z którymi Spółka będzie musiała się zmierzyć w przyszłości, należy w miarę możliwości, podać sposoby zminimalizowania skutków, lub ominięcia ryzyka. 
W biznes planie, inwestor powinien znaleźć odpowiedź na następujące pytania: 
- Gdzie jesteśmy?
- Gdzie zmierzamy?
- W jaki sposób mamy zamiar tam dotrzeć?
- Czy warto?
- Prognozy finansowe

Zasadniczą część biznes planów stanowią prognozy finansowe, które są punktem wyjścia do ich opracowania. Wszystkie prognozy powinny być oparte na realistycznych założeniach i Spółka, w biznes planie, powinna przedstawić scenariusze (pesymistyczne, realistyczne i konserwatywne). Bardzo ważną część stanowi opis, w którym powinno się przedstawić swój projekt i uzasadnić przyjęte podstawy prognoz.

Prognozy finansowe powinny obejmować: 
- Bilans
- Rachunek zysków i strat
- sprawozdanie z przepływów środków pieniężnych lub sprawozdanie dotyczące źródeł i sposobów pozyskania funduszy
- główne założenia przyjęte do prognozowania(najlepiej rozpocząć prognozy sprzedaży dotyczącej tego ile sprzedamy i kiedy, po jakiej cenie i kiedy klienci zapłacą za kupiony produkt) 

Następnie Spółka powinna zamieścić wysokość planowanej produkcji, kosztów bezpośrednich, ogólnych i zarządu.

Rozdział I: Streszczenie

Obejmuje zwięzły skrót propozycji , dlaczego zawarty w dokumencie wniosek jest szczególny, ujawnia na czym polega recepta na sukces (do 3 stron).

Streszczenie powinno zawierać takie cechy jak:
- analizę bieżącej sytuacji i pozycji przedsiębiorstwa na rynku,
- kwotę, o którą ubiega się pomysłodawca,
- opis produktów i rynków zbytu - do czego służy, czym się wyróżnia dany produkt,
- opis osób z kierownictwa - doświadczenie,
- główne dane finansowe,
- szczegóły na temat, propozycji wyjścia z inwestycji.

Należy pamiętać, że każdy inwestor zaczyna lekturę od czytania Streszczenia. Ponieważ zazwyczaj są to osoby, nie posiadające wiele czasu, więc potrzebują ogólnego rozeznania w pomyśle - lapidarnego i treściwego - tak aby nie marnować czasu na czytanie rzeczy mało interesujących, z ich punktu widzenia, biznes planów. Jeżeli po przeczytaniu streszczenia inwestor zainteresuje się pomysłem to przeczyta dalsze rozdziały, a jeżeli nie to zrezygnuje z finansowania pomysłu.

Rozdział II: Informacje ogólne

Spółka powinna zawrzeć w tym rozdziale następujące punkty:
- data i okoliczności zawiązania spółki
- główne informacje dotyczące spółki - jak i kiedy powstała
- udziałowcy - ilu, osoby fizyczne czy prawne
- sposób reprezentacji spółki
- wysokość kapitału zakładowego
- dotychczasowe sukcesy rynkowe
- opis możliwości produktu i jego idei
- wszystkie zabezpieczenia pod otrzymane kredyty, pożyczki

Rozdział III: Produkty

W opisie nie powinno się ujmować informacji stanowiących know-how Spółki. Opis ma za zadanie dostarczyć inwestorowi informacji konkurencyjności opisywanego produktu w stosunku do innych produktów podobnego typu - nowa technologia, unikalny charakter etc.

Rozdział powinien zawierać:
- faza produkcji,
- okres życia produktu, 
- ochrona prawna produktu,
- regulacje prawne i normy branżowe,
- rentowność produkcji,
- krótki opis produktu, 
- opis cech użytkowych, funkcjonalności,
- zalety produktu tzn. konkurencyjna cena, nowe metody wytwarzania, korzyści dla klientów, wady produktów.

Teks powinien zostać napisany językiem, który będzie zrozumiały dla laika - powinno się unikać zawodowego żargonu.

Rozdział IV: Zarząd i pracownicy

„Lepiej postawić na dobre kierownictwo zarządzające słabym produktem, niż na dobry produkt, którym zarządza słabe kierownictwo”

W rozdziale powinny być zawarte następujące informacje:
- kim jesteśmy (wykształcenie, wiek) - szczegółowe CV powinny się znaleźć jako załączniki,
- co osiągnęliśmy (gdzie pracowali, osiągnięcia w innych polach),
- relacje na linii właściciel - zarząd – pracownicy,
- polityka płacową - czy polityka płacowa jest powiązana z wynikami przedsiębiorstwa, struktura organizacyjna,
- pracownicy - ich umiejętności i wykształcenie, przynależność związkowa,
- polityka w zakresie naboru i szkoleń,

Spółka powinna wskazać na sposoby reorganizacji pracy w celu poprawy funkcjonowania przedsiębiorstwa. Należy opisać błędy, które w przeszłości zostały popełnione i pokazać w jaki sposób Spółka wykorzystała nauczkę aby błąd w przyszłości nie został powtórzony.

Rozdział V: Rynek i marketing

Dla potencjalnego inwestora jest to najważniejszy rozdział, gdyż ma za zadanie przekonać go o możliwości wprowadzenia produktu na rynek i zdobyciu jego zakładanej puli. Powinny się w nim zawrzeć dane rynkowe, opis rynku i przedsiębiorstw, produktów konkurencyjnych, tendencje i bariery wyjścia. Celem tego rozdziału jest przekonaniu inwestora o istniejącym popycie na rynku, który zostanie zaspokojony przez produkt, będący przedmiotem biznes planu.

Powinny zostać opisane następujące elementy:
- charakterystyka rynku na którym działa przedsiębiorstwo, 
- jego rozwój,
- charakterystyka grupy docelowej (kto, gdzie, dlaczego, kiedy, wielkość zamówienia),
- konkurencja (kto, gdzie, wielkość oraz potencjał, udział w rynku, mocne i słabe strony, 
- jak będziemy konkurować),
- zasięg geograficzny,
- polityka cenowa firmy,
- polityka gwarancyjna,
- warunki handlowe,
- dystrybucja produktów,
- aktualny portfel zamówień,
- formy reklamy i promocji,
- harmonogram wydatków.

Spółka powinna opisać swoje cele, politykę cenową, kanały dystrybucji, strategie promocyjną oraz przyjęte rozwiązania dotyczące serwisu posprzedażowego i gwarancji.

Informacje te są absolutnie niezbędne celem ucieleśnienia prognozy sprzedaży, a ich odpowiednie przedstawienie wymaga zastanowienia i wysiłku.

Rozdział VI: Proces produkcyjny/usługowy/handlowy

Powinny zostać opisane poniższe elementy:
- etapy procesu produkcyjnego,
- dostawcy i źródła zaopatrzenia,
- zdolność produkcyjna
- organizacja istniejącej produkcji oraz jak zamierza to robić w przyszłości, w szczególności należy opisać i określić: 
- etapy procesu produkcyjnego
- procentową wydajność
- potencjalne straty produkcyjne
- dostępność wykwalifikowanej siły roboczej
- procedury kontroli jakości
- koszty dla różnych wielkości produkcji
- w przypadku prototypu, należy opisać obszary w których może dojść do opóźnień przy rozpoczynaniu produkcji.

Rozdział VII: Informacje finansowe

Rozdział zwiera komentarz dotyczący prognoz i ich wyjaśnienie:
- obecne sprawozdanie finansowe
- sprawozdanie zweryfikowane przez biegłego rewidenta (jeżeli podlegało obowiązkowi badania zgodnie ze Znowelizowaną Ustawą o Rachunkowości)
- wielkość sprzedaży

oraz wskaźniki ekonomiczne do których należą między innymi następujące:
- Płynność bieżąca
- Wskaźnik szybkiej płynności = [(aktywa bieżące) - (zapasy) - (rozliczenia międzyokresowe czynne)]/bieżące pasywa
- Wskaźnik szybki powinien wynosić około 1,0.
- Cykl środków pieniężnych
- Cykl środków pieniężnych = obrót zapasami w dniach + okres ściągania należności - okres płacenia zobowiązań
- Obrót zapasami w dniach = (średni stan zapasów)/(sprzedaż netto)*360 dni
- Okres ściągania należności = (średni stan należności)/(sprzedaż netto)*360 dni
- Okres płacenia zobowiązań = (średni stan zobowiązań)/(sprzedaż netto)*360 dni
- ROE (Return on Equity)
ROE=(zysk netto)/(wartość kapitału własnego)*100%

Informuje o wielkości zysku przypadającego na jednostkę kapitału własnego spółki, czyli o tym ile zysku przynosi złotówka udziałowca.

- ROA (Return on Assets)
ROA=(zysk netto)/(wartość aktywów)*100%.

Informuje o efektywności zarządzania aktywami Spółki. Wyższa wartość wskaźnika wskazuje na korzystniejszą sytuację finansową firmy.

- Dźwignia finansowa
Wykorzystanie obcego kapitału pozwala przedsiębiorstwu zwiększyć efektywność wykorzystania własnego kapitału. Należy zwracać uwagę na maczugę finansową (średni ważony koszt kapitału musi być niższy od stopy zwrotu z zainwestowanych środków).

Stopień dźwigni finansowej można policzyć w następujący sposób.

DFL=(%∆r)/(%∆EBIT)
lub
DFL=(EBIT0)/(EBIT0 - Od)

Gdzie:

DFL - stopień dźwigni finansowej
%∆r - procentowy przyrost rentowności kapitału własnego
%∆EBIT - procentowy przyrost zysk przed spłatą odsetek i opodatkowaniem
EBIT0 - poziom zysku przed spłatą odsetek i opodatkowaniem 
Od - odsetki od kapitału obcego

Stopień dźwigni będzie informował o ile wzrośnie rentowność kapitału własnego przy wzroście EBIT o 1 jednostkę.
Rotacja aktywów.

- Wskaźnik obrotu zapasami = (sprzedaż netto)/(średni stan zapasów).
Mówi o okresie, w którym wszystkie towary znajdujące się na magazynie zostaną odnowione.
Powinien zawierać prognozowane przepływy pieniężne (przychody ze sprzedaży, zyski), oraz pokazywać okres zwrotu z inwestycji. Należy przedstawić mocne strony bilansu oraz omówić aktywa pozabilansowe, które mogą mieć wpływ na wycenę.

Rozdział VIII: Ryzyko i spodziewane korzyści

Spółka nie powinna ukrywać problemów, które napotka w czasie realizacji projektu. Powinna opisać przeprowadzone działania mające na celu niwelowanie ryzyka. Powinno się przeprowadzić analizę SWOT.

Rozdział IX: Harmonogram i punkty odniesienia

Rozdział stanowi podsumowanie celów firmy i przedstawia:
- cele wg wydziałów;
- harmonogram realizacji głównych zadań i niezbędne zasoby
(praktyka stosuję formę graficzną w celu zobrazowania informacji).

Wskazówki Praktyczne Dotyczące Pisania Biznesplanu

Biznes plan powinien być napisany przez projektodawcę; pozwoli to poznać osoby kierujące Spółką.

Powinien być wyrazem entuzjazmu i determinacji zarządu w stosunku do przedstawianego projektu.

Treść musi być zrozumiała dla laików - nie posługuj się żargonem.

Staraj się unikać powtórzeń - używaj delegacji i odnośników.

Tezy zawarte w treści biznes planu powinny być uzsadnione - załącz opinie i opis doświadczeń; dołączyć kopie rekomendacji klientów oraz potwierdzenia dostępności innych elementów pakietu finansowania (np. podpisane promesy, listy intencyjne etc...).

Zagadnienie poufności - wysyłając swój biznes plan do renomowanych instytucji finansowych nie mamy się o co martwić. Zawsze powinien być oznaczony jako poufny.

Omówić wszystkie rodzaje ryzyka na jakie narażona będzie firma lub przedsięwzięcie.

Przed wysłaniem do potencjalnego inwestora, oddaj biznes plan do sprawdzenia znajomej osobie, która w sposób profesjonalny i niezależny dokona sprawdzenia i zwróci uwagę na mankamenty i niedociągnięcia.

Biznes plan powinien zostać sporządzony w sposób schludny, ponieważ wygląd oddawanego dokumentu świadczy również o projektodawcy.

Bibliografia:
1. e-MSP: Jak opracować biznes plan - w kontekście pozyskania inwestora typu venture capital.
2. Maria Sierpińska, Tomasz Jachna: Ocena przedsiębiorstw według standardów światowych.
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000
3.Katarzyna Sobańska, Piotr Sieradzan: Inwestycje private equity/ venture capital. Key Text, Warszawa 2004

 

Niniejszy artykuł został nam udostępniony przez Fundusz Górnośląski S.A oraz www.silban.pl