We współczesnych organizacjach coraz większą uwagę przywiązuje się do kompetencji zawodowych, w tym zwłaszcza do kompetencji kierowniczych, implikujących sprawne zarządzanie zasobami ludzkimi. We współczesnej literaturze spotkać można wielość definicji kompetencji. Najczęściej rozumiane są jako dyspozycje w zakresie wiedzy, umiejętności i postaw pozwalające realizować zadania zawodowe na odpowiednim poziomie. Wyróżnia się dwie zasadnicze kategorie kompetencji kierowniczych: kompetencje bazowe (kluczowe) oraz kompetencje wykonawcze.

W zakresie kompetencji bazowych wyodrębnia się:

1. Kompetencje poznawcze, na które składają się: zdolność rozwiązywania problemów, elastyczność myślenia, kreatywność, gotowość do uczenia się, innowacyjność.

2. Kompetencje społeczne obejmujące: komunikatywność, umiejętność negocjowania, zdolność do współpracy, kulturę zachowania się, obycie międzynarodowe.

3. Kompetencje osobiste takie jak: inicjatywa, radzenie sobie ze stresem, wytrwałość i sumienność, zaangażowanie, umiejętność podejmowania decyzji.

W obrębie kompetencji wykonawczych wyróżnia się:

4. Kompetencje biznesowe, które ujawniają się w zdolności delegowania zadań i motywowania, organizowania i planowania zadań, przywództwa, zdolności budowania zespołu, zarządzania zmianą.

5. Kompetencje firmowe obejmujące: identyfikację z organizacją, zainteresowanie rozwojem zawodowym pracowników, znajomość języków obcych, wiedzę zawodową, etyczne aspekty zachowań biznesowych.

6. Kompetencje menedżerskie, do których zalicza się: znajomość branży, umiejętność diagnozowania potrzeb klienta, znajomość technik sprzedaży, orientację w biznesie, dzielenie się z pracownikami informacjami obejmującymi nowe trendy w zakresie rozwoju sektora, w którym zatrudniona jest dana osoba.

Oto przykład bilansu kompetencji kierowniczych osoby pracującej w sektorze bankowym dokonanego przez samego kierownika oraz jego podwładnych.

Zauważalna wyraźnie jest dysproporcja między samooceną kompetencji zawodowych, wyrażona przez kierownika a ich ocena wystawiona przez pracowników. Kierownik ocenił swe kompetencje generalnie jako wysokie (kompetencje osobiste i poznawcze jako bardzo wysokie), natomiast pracownicy kompetencje zawodowe swego szefa postrzegają jako rozwinięte w stopniu przeciętnym, graniczącym z przeciętnym. Powstała rozbieżność każe domyślać się istnienia poważnego problemu w relacjach między przełożonym a podwładnym.

Niewątpliwie wskazane wyżej kompetencje kształtowane są u studentów przygotowujących się do podjęcia aktywności zawodowej. Czy jednak wszystkie i w jakim stopniu? Może warto dokonać własnego bilansu kompetencji (przy okazji można wykazać się kreatywnością w przygotowaniu mini-testu), a potem porównać go z bilansem dokonanym przez osobę, która stosunkowo dobrze nas zna. Otrzymane wyniki niewątpliwie skłonią do pogłębienia refleksji nad rozwojem osobistych kompetencji zawodowych, w tym także własnych kompetencji kierowniczych.