Remember that time is money.
Benjamin Franklin (1748)

W listopadzie 2007 roku podczas jednego ze swoich ostatnich wykładów profesor informatyki Randy Pausch (Carnegie Mellon University) mówił o zarządzaniu czasem, jako umiejętności torującej człowiekowi drogę do sukcesu osobistego, jak i zwycięstwa na arenie życia publicznego. „Ceglane ściany nie istnieją bez przyczyny”; „Czasem trzeba w przejrzysty sposób zarządzać – tak jak pieniędzmi”; „Jeśli jesteś osobą odnoszącą sukcesy, nie znaczy to, że dobrze zarządzasz swym czasem”; „Jeśli dobrze zarządzasz własnym czasem, jesteś osobą odnoszącą sukcesy” – oto niektóre z inspirujących sentencji Pausch’a, wygłoszonych do czterystu osobowej publiczności.

Pausch, który jest głównym twórcą nowatorskiego programowania „Alice”, umożliwiającego tworzenie trójwymiarowych animacji np. przy współudziale widowni. Udzielał wielu praktycznych wskazówek, jak we wszechobecnym „głodzie czasu”, czas wykorzystać, by nieznaczne, codzienne sukcesy, jak efektywne planowanie, przyczyniły się do znalezienia wspólnego mianownika sukcesu, czyli czegoś, co łączyłoby wszystkich, którzy go osiągają. E. M. Gray w owym mianowniku wpisuje robienie rzeczy we właściwej kolejności. „Ludzie sukcesu mają nawyk robienia rzeczy, których ci, co w życiu osiągają niewiele, robić nie lubią. To nie znaczy, że oni na pewno lubią je robić, jednak ich chęć i niechęć podporządkowane są sile ich celu”. Stephen Covey w Siedmiu nawykach skutecznego działania przekonuje, aby najpierw robić to, co najważniejsze, nie zapominając, że „zadowolenie jest funkcją zarówno oczekiwań, jak i realizacji”. Zaczynać należy zatem zawsze z wizją końca, a planować i wykonywać zgodnie czynności z priorytetami. „Jeśli jesteś w stanie o czymś marzyć, jesteś w stanie tego dokonać, ale jeśli odmawiasz sobie możliwości marzenia, wiem, że tego nie osiągniesz” – mówił Pausch, wspominając swą dawną inspirację Disneyem. Przecież „brak planowania jest planowaniem porażki”. Nawiązując do istoty „proaktywności” Covey’a, czyli najbardziej podstawowego nawyku skutecznie działających ludzi, dla których motorem działania są wartości, należy mieć na względzie model proaktywności, w który wpisują się: samoświadomość, wyobraźnia, sumienie i wolna wola. 
Samoświadomość umożliwia powiedzenie sobie: „Program, który wziąłem z dzieciństwa i społecznego lustra, jest niezdrowy. Nie podoba mi się ten nieskuteczny scenariusz. Mogę go zmienić”. Wyobraźnia, z kolei, umożliwia widzenie potencjału, a dzięki sumieniu człowiek może dotrzeć do swej wyjątkowości, jak i osobistych, moralnych i etycznych wskazówek. Jest to więc, jak mówi Covey, głęboki wgląd w nasze podstawowe wartości i wyobrażenia o tym, kim chcemy być. Tutaj właśnie zasadza się spójność, czyli zdolność do dawania i dotrzymywania obietnic samym sobie, co staje się istotą proaktywnego wzrastania, a więc drogą do zwycięstwa we własnym, które zawsze powinno poprzedzać zwycięstwo publiczne, społeczne, zawodowe. „Praca od wewnątrz jest procesem – nieustającym procesem odnowy opartym na naturalnych prawach rządzących postępem i rozwojem człowieka. Jest pnącą się w górą wciąż spiralą wzrostu, prowadzącą do coraz wyższych form odpowiedzialnej niezależności i do dającej dobre efekty współzależności”. Uświadomiwszy sobie istotę proaktywności, poznawszy swe paradygmaty, a także sposoby, w jakie można je zmieniać i przesuwać i zgrywać z zasadami i posiadając wizję własnego życia jest się zdolnym do „dokonania swojego niepowtarzalnego wkładu”.
Siedem nawyków skutecznego działania S. R. Covey’a:
1. Bądź proaktywny: pomiędzy bodźcem i reakcją człowiek ma wolność wyboru.
2. Zaczynaj z wizją końca: mając w głowie wizję końca, możesz mieć pewność, że cokolwiek byś zrobił w danym dniu, nie naruszy twoich najważniejszych kryteriów.
3. Rób najpierw to, co najważniejsze: by zarządzać swoim życiem efektywnie, musisz pamiętać o swojej ‘misji’, o tym, co ważne, a co pilne i utrzymać balans pomiędzy tym, co tworzysz każdego dnia, i tym, co będziesz zdolny stworzyć w przyszłości.
4. Myśl w kategoriach wygrana-wygrana: dóbr wystarczy dla wszystkich, czyli sukces jednej osoby nie jest osiągany kosztem drugiej i nie musi pozbawiać jej zadowolenia.
5. Staraj się najpierw zrozumieć, potem być zrozumiany: gdy słuchasz drugiej osoby z empatią, dajesz jej psychologiczne powietrze.
6. Synergia: otwierasz umysł, serce i ekspresję na nowe możliwości.

 

7. Ostrzenie piły: odnawianie czterech wymiarów swojej natury: umysłowego (czytanie, planowanie, wizualizowanie, pisanie), fizycznego (ćwiczenia, kontrola poziomu stresu, odżywianie), duchowego (jasne wartości, oddanie, studiowanie, medytacja), i społeczno-emocjonalnego (służenie, empatia, synergia, wewnętrzne poczucie bezpieczeństwa). 

 Gabriela Marszołek